0989 012 654 toasoan@businessforum.vn Fanpage Facebook
StarNewCity

Những thương vụ M&A kinh điển của thị trường Việt Nam: Dạ Lan bán mình cho Colgate Palmolive và cái kết đầy cay đắng - Kỳ 1

Theo báo cáo của AVM Việt Nam, vốn hóa của thị trường M&A toàn cầu trong 6 tháng đầu năm 2020 là 901,7 tỷ USD, thấp hơn 52% so với cùng kỳ năm trước do ảnh hưởng bởi Covid-19. Tuy nhiên, tại Việt Nam giá trị thị trường M&A chỉ giảm đôi chút. Theo đó, tổng giá trị M&A năm 2019 đạt 7,2 tỷ USD, bằng 94,7% so với năm 2018 (số liệu năm 2020 phải đợi đến quý I/2021 mới công bố chính thức). Đây được xem là yếu tố tích cực.

Lời tòa soạn: Thị trường M&A Việt Nam đã manh nha từ 25 năm trước, những thương vụ nào thành công? Những thương vụ nào thất bại? Kinh doanh & Tiêu dùng khởi đăng loạt bài: Những thương vụ M&A kinh điển của thị trường Việt Nam. Kỳ thứ nhất sẽ bắt đầu từ thương vụ của kem đánh răng Dạ Lan với đối tác ngoại Colgate Palmolive. Chúng tôi hy vọng loạt bài này sẽ mang lại nhiều thông tin hữu ích cho độc giả.

Dạ Lan và Colgate là một trong những thương vụ M&A lớn nhất thị trường vào thời điểm đó.

Dạ Lan và Colgate là một trong những thương vụ M&A lớn nhất thị trường vào thời điểm đó.

Năm 1995, cách đây đúng 25 năm về trước khi các tập đoàn như Unilever, P&G hay Colgate Palmolive chưa có mặt ở Việt Nam vì lý do chính trị, kem đánh răng Dạ Lan đã chiếm đến 70% thị phần. Thế nhưng, khi lệnh cấm vận được tháo gỡ, sự đổ bộ của các tập đoàn đa quốc gia vào Việt Nam gây một sức ép cạnh tranh vô cùng lớn, Dạ Lan không nằm ngoài cuộc chơi đó. Họ phải lựa chọn giữa 2 quyết định: một là tiếp tục tồn tại để cạnh tranh; hai là liên doanh liên kết.

Dạ Lan, khai phá thị trường bằng chiêu tiếp thị “bán bia kèm lạc” và thành quả chiếm lĩnh đến 70% thị phần

Đầu thập niên 1990, Công ty hóa mỹ phẩm Sơn Hải ra đời bởi doanh nhân Trịnh Thành Nhơn. Công ty tung ra thương hiệu kem đánh răng Dạ Lan, với một cơ sở sản xuất ở quận 6, TP.HCM trên một khu đất chỉ có 340 m2.

“Giai đoạn đầu chính tôi phải đích thân đi tiếp thị và bán hàng ra tận Đà Nẵng và có khi đi đến Cà Mau”, ông Nhơn nhớ lại. Sự kiên trì của ông Nhơn cuối cùng cũng cho ra trái ngọt. Do gặp ít sự cạnh tranh cũng như đi tiếp thị trực tiếp, sản phẩm của ông đã chiếm lĩnh thị trường từ Đà Nẵng trở vào.

Tiếp đó, ông Nhơn ấp ủ kế hoạch Bắc tiến. Điểm đến đầu tiên của ông là thị trường Hà Nội. “Công ty cho chở một container kem Dạ Lan ngoài miền Bắc để bán và chào hàng tại các khu chợ thì đã gặp tình trạng tồn đọng suốt nhiều ngày dài.”, ông Nhơn nhớ lại.

Kem Dạ Lan phủ kín cả nước với 70% thị phần, đây là một quảng cáo bảng lớn ngoài trời tại Hà Nội vào đầu thập niên 90.

Kem Dạ Lan phủ kín cả nước với 70% thị phần, đây là một quảng cáo bảng lớn ngoài trời tại Hà Nội vào đầu thập niên 90.

Giải pháp mà ông Nhơn đề xuất bây giờ là chiêu ký gửi hàng kèm theo tặng lịch. “Thời điểm đó, có một quyển lịch rất quý, người ta tranh nhau nhận kem đánh răng chỉ để có quyển lịch. Sau đó, có người đã tìm đến chúng tôi, sau 10 ngày sản phẩm của chúng tôi được bán hết. Đó có lẽ là kỉ niệm mà cả cuộc đòi tôi chẳng thể nào quên được.”, ông Trịnh Thành Nhơn trải lòng.

Sau chiêu tiếp thị “bán bia kèm lạc” thành công, Dạ Lan phủ khắp thị trường miền Bắc, đưa thương hiệu Dạ Lan đạt doanh số 70% toàn thị trường và khẳng định tên tuổi số 1 tại Việt Nam.

Từ đây, thương hiệu Dạ Lan được nhiều tập đoàn như: Unilever, P&G hay Colgate Palmolive chú ý khi công ty bắt đầu chuyển nhà máy về Bình Chánh, trên một khu đất rộng hơn với quy mô lớn hơn.

Gả bán “cô gái đẹp Dạ Lan” và sự mất hút của thương hiệu số 1 Việt Nam

“Bạn bè làm ăn kháo nhau, nếu P&G và Unilever vào Việt Nam chắc không có nhãn hiệu Việt nào trụ nổi. Thời đó không có internet nên tôi không biết họ lớn cỡ nào, nhưng nghe cũng sợ. Thành ra ngoài việc họ là nhãn hàng toàn cầu và có nhà máy hoành tráng, tôi nghĩ bắt tay với Colgate có thể là một cách để chống lại "cơn bão" ấy.”, ông Nhơn tâm sự.

Colgate đã thuyết phục ông Nhơn rằng nếu liên doanh với họ thì thương hiệu Dạ Lan sẽ còn đi xa nữa và có thể xuất khẩu. Do thiếu thông tin về thị trường, tâm lý e ngại ông Nhơn đã gật đầu và tham gia vào một cuộc M&A mang tính thù địch.

Năm 1995, Colgate định giá Sơn Hải trị giá là 3,2 triệu USD và ông Nhơn nắm giữ 30% cổ phần. Theo đó, ông vẫn giữ chức phó tổng giám đốc và hưởng lương 99.000 USD sau thuế, một mức lương khủng thời bấy giờ.

Cứ ngỡ mọi thứ sẽ tiến triển tốt đẹp. Tuy nhiên, trên thực tế Colgate không có ý định phát triển Dạ Lan mà họ chỉ mua thương hiệu này để chiếm kênh phân phối có độ phủ 70% thị trường.

“Chưa đầy một năm sau, Colgate bảo Dạ Lan càng kinh doanh càng thua lỗ nên cần nhường chỗ cho sản phẩm mang nhãn hiệu của họ. Tôi đấu tranh quyết liệt nhưng chỉ có 30% vốn, không làm gì khác được. Tôi vẫn đi làm nhưng không có động lực. 8 giờ sáng chạy lên công ty uống cà phê, tán gẫu với bạn bè rồi chiều về sớm. Họ muốn tôi không can thiệp vào công việc nữa.”, ông Nhơn hồi tưởng.

Năm 1998, Colgate tuyên bố công ty đã hết vốn hoạt động do thua lỗ. Ông Nhơn “đánh ván liều” khi đề nghị góp thêm 10 triệu USD để tiếp tục và yêu cầu Colgate bàn giao quyền điều hành. Tuy nhiên, đề nghị của ông không được chấp nhận và Colgate tuyên bố làm thủ tục phá sản Sơn Hải.

Bán đi thương hiệu Dạ Lan ông Trịnh Thành Nhơn thừa nhận đây là sai lầm lớn nhất đời mình.

Bán đi thương hiệu Dạ Lan ông Trịnh Thành Nhơn thừa nhận đây là sai lầm lớn nhất đời mình.

Sau nhiều cuộc đàm phán căng thẳng, Colgate đề nghị ông Nhơn đồng ý bán thương hiệu Dạ Lan và toàn bộ số cổ phần với giá 5 triệu USD. “Điều kiện họ đặt ra là tôi phải rút luôn khỏi ngành trong vòng 5 năm”, ông Nhơn chua xót.

Sau khi hoàn tất thương vụ Colgate chính thức “giết chết” thương hiệu Dạ Lan và đưa Colgate vào thị trường để bắt đầu cho chiến dịch M&A thù địch tại Việt Nam. Đây có thể là thương vụ đầu tiên tại Việt Nam mang tính chất thù địch như vậy.

“Liên doanh với Colgate có thể nói là sai lầm lớn nhất trong đời tôi. Sai lầm này xuất phát từ nhiều thứ, trong đó có sự hoảng sợ của các doanh nghiệp Việt Nam khi đối diện với làn sóng đầu tư nước ngoài và sự thiếu hiểu biết, không lường trước được những thủ thuật khi liên doanh.”, ông Nhơn thừa nhận.

Dạ Lan đã chính thức mất hút trên thị trường sau thương vụ M&A thù địch nhưng bài học rút ra từ đó vẫn đầy tính thời sự.

Lê Trí

Những thương vụ M&A kinh điển của thị trường Việt Nam: Tribeco khi “hoa hậu” chọn nhầm chốn nương thân - Kỳ 2

Câu chuyện M&A của Tribeco là một bài học mà các doanh nghiệp Việt phải trả giá quá đắt khi chọn nhầm đối tác. Điều này cũng giống như một cô hoa hậu lại chọn nhầm chốn nương thân: thay vì chọn một anh chàng thuộc dòng danh gia vọng tộc thì lại trao mình cho một anh “nhà giàu mới nổi” Uni-President. Kết cục dẫn đến thất bại đầy cay đắng khi mất tên trên thương trường và bị đối tác ngoại thâu tóm toàn diện.

Thành Công Group của doanh nhân Nguyễn Anh Tuấn hoàn tất thương vụ thâu tóm Chứng khoán HVS để tấn công vào lĩnh vực tài chính sau khi sở hữu phần lớn cổ phần tại Eximbank

Sau khi sở hữu phần lớn cổ phần tại Eximbank, Thành Công Group vừa công bố mua lại Chứng khoán Hùng Vương (HVS) để mở rộng lĩnh vực tài chính bên cạnh lĩnh vực bất động sản. Thành Công Group tấn công vào các lĩnh vực trọng yếu sau khi quá thành công ở mảng kinh doanh ô tô.

Theo Kinh doanh và Tiêu dùng Link bài gốchttps://kinhdoanhtieudung.thuonggiaonline.vn/doanh-nghiep/nhung-thuong-vu-ma-kinh-dien-cua-thi-truong-viet-nam58-da-lan-ban-minh-cho-colgate-palmolive-va-cai-ket-day-cay-dang-ky-1-160.html

Mới nhất

Mỹ viện trợ Việt Nam 4,5 triệu USD phòng chống Covid-19

19 Giờ trước

Chính phủ Mỹ đồng ý viện trợ Việt Nam 4,5 triệu USD nhằm hỗ trợ thực hiện tiêm chủng và nâng cao năng lực hệ thống y tế trong phòng chống Covid-19.

Ông Nguyễn Văn Lê từ nhiệm vị trí tổng giám đốc tại SHB sau 23 năm gắn bó, ngân hàng này đang khuyết vị trí tổng giám đốc

20 Giờ trước

Hội đồng Quản trị Ngân hàng TMCP Sài Gòn - Hà Nội (SHB) vừa có thông báo về việc chấp thuận đơn từ nhiệm của Tổng giám đốc Nguyên Văn Lê với lý do sức khỏe.

Những giải pháp giúp các ngân hàng số vượt qua khó khăn

04/08/2021 lúc 16:27

Mới đây, IDG Việt Nam đã tổ chức tọa đàm trực tuyến cung cấp các giải pháp phát triển ngân hàng số và những kinh nghiệm quản lý thông tin dữ liệu tại Việt Nam.

Lý do 'ông lớn' xăng dầu Việt Nam lãi cả ngàn tỉ giữa mùa dịch

04/08/2021 lúc 16:09

Dù người dân hạn chế đi lại theo Chỉ thị 16, nhưng Petrolimex, ông lớn trên thị trường xăng dầu vẫn kiếm tiền tỉ.

Starup Việt, vận chuyển công nghệ Loship, giao hàng trong vòng một giờ vừa huy động thành công 12 triệu USD

04/08/2021 lúc 07:52

Loship khởi nguồn từ Lozi, ứng dụng giúp người dùng tìm kiếm những địa điểm, nhà hàng ăn uống sau khi chuyển mô hình thành vận chuyển công nghệ vừa huy động thành công 12 triệu USD từ BAce Capital quỹ đầu tư mạo hiểm thuộc Ant Group của Jack Ma và Sun Hung Kai & Co. Limited thuộc tập đoàn bất động sản Hong Kong.

Nhóm cảng biển - vận tải biển tiếp tục báo lãi ấn tượng, Vinalines và Hải An tăng bằng lần

04/08/2021 lúc 07:23

Khối lượng hàng thông cảng cùng giá cước tăng cao khiến hoạt động kinh doanh của các đơn vị logistics cảng biển - vận tải biển khởi sắc trong nửa đầu năm 2021.

Không cam chịu trận, doanh nghiệp BĐS tìm cách thích nghi với 'bóng ma' COVID-19

03/08/2021 lúc 16:12

Giữa đợt dịch COVID-19 bùng phát lần thứ tư, nhiều doanh nghiệp bất động sản đã thay đổi chiến lược bán hàng cũng như cơ cấu lại hoạt động để không bị gục ngã.

Tiếp tục ưu đãi thuế ô tô trong nước, bình tĩnh chờ mua xe rẻ

03/08/2021 lúc 16:03

Bộ Tài chính dự kiến trình Chính phủ cho phép tiếp tục thực hiện Chương trình ưu đãi thuế đối với sản xuất, lắp ráp ô tô sau năm 2022, đồng thời, đề xuất giữ nguyên điều kiện về sản lượng với DN tham gia Chương trình ưu đãi thuế.

Nữ tướng được tỷ phú Phạm Nhật Vượng trao quyền tại VinBioCare, công ty vừa nhận chuyển giao độc quyền công nghệ mRNA sản xuất vắc xin ngừa Covid 19 tại Việt Nam là ai?

03/08/2021 lúc 09:11

Hôm 31/7/2021, Hội đồng quản trị Công ty CP Công nghệ sinh học VinBioCare (thuộc Tập đoàn Vingroup) công bố bổ nhiệm bà Lê Ngọc Chi làm Tổng giám đốc mới, thay ông Phan Quốc Việt. Được biết, bà Chi là gương mặt trẻ thuộc thế hệ 8X. Vậy người được tỷ phú Phạm Nhật Vượng tin tưởng và bổ nhiệm trọng trách này là ai?