0989 012 654 toasoan@businessforum.vn Fanpage Facebook
StarNewCity

Những thương vụ M&A kinh điển của thị trường Việt Nam: Dạ Lan bán mình cho Colgate Palmolive và cái kết đầy cay đắng - Kỳ 1

Theo báo cáo của AVM Việt Nam, vốn hóa của thị trường M&A toàn cầu trong 6 tháng đầu năm 2020 là 901,7 tỷ USD, thấp hơn 52% so với cùng kỳ năm trước do ảnh hưởng bởi Covid-19. Tuy nhiên, tại Việt Nam giá trị thị trường M&A chỉ giảm đôi chút. Theo đó, tổng giá trị M&A năm 2019 đạt 7,2 tỷ USD, bằng 94,7% so với năm 2018 (số liệu năm 2020 phải đợi đến quý I/2021 mới công bố chính thức). Đây được xem là yếu tố tích cực.

Lời tòa soạn: Thị trường M&A Việt Nam đã manh nha từ 25 năm trước, những thương vụ nào thành công? Những thương vụ nào thất bại? Kinh doanh & Tiêu dùng khởi đăng loạt bài: Những thương vụ M&A kinh điển của thị trường Việt Nam. Kỳ thứ nhất sẽ bắt đầu từ thương vụ của kem đánh răng Dạ Lan với đối tác ngoại Colgate Palmolive. Chúng tôi hy vọng loạt bài này sẽ mang lại nhiều thông tin hữu ích cho độc giả.

Dạ Lan và Colgate là một trong những thương vụ M&A lớn nhất thị trường vào thời điểm đó.

Dạ Lan và Colgate là một trong những thương vụ M&A lớn nhất thị trường vào thời điểm đó.

Năm 1995, cách đây đúng 25 năm về trước khi các tập đoàn như Unilever, P&G hay Colgate Palmolive chưa có mặt ở Việt Nam vì lý do chính trị, kem đánh răng Dạ Lan đã chiếm đến 70% thị phần. Thế nhưng, khi lệnh cấm vận được tháo gỡ, sự đổ bộ của các tập đoàn đa quốc gia vào Việt Nam gây một sức ép cạnh tranh vô cùng lớn, Dạ Lan không nằm ngoài cuộc chơi đó. Họ phải lựa chọn giữa 2 quyết định: một là tiếp tục tồn tại để cạnh tranh; hai là liên doanh liên kết.

Dạ Lan, khai phá thị trường bằng chiêu tiếp thị “bán bia kèm lạc” và thành quả chiếm lĩnh đến 70% thị phần

Đầu thập niên 1990, Công ty hóa mỹ phẩm Sơn Hải ra đời bởi doanh nhân Trịnh Thành Nhơn. Công ty tung ra thương hiệu kem đánh răng Dạ Lan, với một cơ sở sản xuất ở quận 6, TP.HCM trên một khu đất chỉ có 340 m2.

“Giai đoạn đầu chính tôi phải đích thân đi tiếp thị và bán hàng ra tận Đà Nẵng và có khi đi đến Cà Mau”, ông Nhơn nhớ lại. Sự kiên trì của ông Nhơn cuối cùng cũng cho ra trái ngọt. Do gặp ít sự cạnh tranh cũng như đi tiếp thị trực tiếp, sản phẩm của ông đã chiếm lĩnh thị trường từ Đà Nẵng trở vào.

Tiếp đó, ông Nhơn ấp ủ kế hoạch Bắc tiến. Điểm đến đầu tiên của ông là thị trường Hà Nội. “Công ty cho chở một container kem Dạ Lan ngoài miền Bắc để bán và chào hàng tại các khu chợ thì đã gặp tình trạng tồn đọng suốt nhiều ngày dài.”, ông Nhơn nhớ lại.

Kem Dạ Lan phủ kín cả nước với 70% thị phần, đây là một quảng cáo bảng lớn ngoài trời tại Hà Nội vào đầu thập niên 90.

Kem Dạ Lan phủ kín cả nước với 70% thị phần, đây là một quảng cáo bảng lớn ngoài trời tại Hà Nội vào đầu thập niên 90.

Giải pháp mà ông Nhơn đề xuất bây giờ là chiêu ký gửi hàng kèm theo tặng lịch. “Thời điểm đó, có một quyển lịch rất quý, người ta tranh nhau nhận kem đánh răng chỉ để có quyển lịch. Sau đó, có người đã tìm đến chúng tôi, sau 10 ngày sản phẩm của chúng tôi được bán hết. Đó có lẽ là kỉ niệm mà cả cuộc đòi tôi chẳng thể nào quên được.”, ông Trịnh Thành Nhơn trải lòng.

Sau chiêu tiếp thị “bán bia kèm lạc” thành công, Dạ Lan phủ khắp thị trường miền Bắc, đưa thương hiệu Dạ Lan đạt doanh số 70% toàn thị trường và khẳng định tên tuổi số 1 tại Việt Nam.

Từ đây, thương hiệu Dạ Lan được nhiều tập đoàn như: Unilever, P&G hay Colgate Palmolive chú ý khi công ty bắt đầu chuyển nhà máy về Bình Chánh, trên một khu đất rộng hơn với quy mô lớn hơn.

Gả bán “cô gái đẹp Dạ Lan” và sự mất hút của thương hiệu số 1 Việt Nam

“Bạn bè làm ăn kháo nhau, nếu P&G và Unilever vào Việt Nam chắc không có nhãn hiệu Việt nào trụ nổi. Thời đó không có internet nên tôi không biết họ lớn cỡ nào, nhưng nghe cũng sợ. Thành ra ngoài việc họ là nhãn hàng toàn cầu và có nhà máy hoành tráng, tôi nghĩ bắt tay với Colgate có thể là một cách để chống lại "cơn bão" ấy.”, ông Nhơn tâm sự.

Colgate đã thuyết phục ông Nhơn rằng nếu liên doanh với họ thì thương hiệu Dạ Lan sẽ còn đi xa nữa và có thể xuất khẩu. Do thiếu thông tin về thị trường, tâm lý e ngại ông Nhơn đã gật đầu và tham gia vào một cuộc M&A mang tính thù địch.

Năm 1995, Colgate định giá Sơn Hải trị giá là 3,2 triệu USD và ông Nhơn nắm giữ 30% cổ phần. Theo đó, ông vẫn giữ chức phó tổng giám đốc và hưởng lương 99.000 USD sau thuế, một mức lương khủng thời bấy giờ.

Cứ ngỡ mọi thứ sẽ tiến triển tốt đẹp. Tuy nhiên, trên thực tế Colgate không có ý định phát triển Dạ Lan mà họ chỉ mua thương hiệu này để chiếm kênh phân phối có độ phủ 70% thị trường.

“Chưa đầy một năm sau, Colgate bảo Dạ Lan càng kinh doanh càng thua lỗ nên cần nhường chỗ cho sản phẩm mang nhãn hiệu của họ. Tôi đấu tranh quyết liệt nhưng chỉ có 30% vốn, không làm gì khác được. Tôi vẫn đi làm nhưng không có động lực. 8 giờ sáng chạy lên công ty uống cà phê, tán gẫu với bạn bè rồi chiều về sớm. Họ muốn tôi không can thiệp vào công việc nữa.”, ông Nhơn hồi tưởng.

Năm 1998, Colgate tuyên bố công ty đã hết vốn hoạt động do thua lỗ. Ông Nhơn “đánh ván liều” khi đề nghị góp thêm 10 triệu USD để tiếp tục và yêu cầu Colgate bàn giao quyền điều hành. Tuy nhiên, đề nghị của ông không được chấp nhận và Colgate tuyên bố làm thủ tục phá sản Sơn Hải.

Bán đi thương hiệu Dạ Lan ông Trịnh Thành Nhơn thừa nhận đây là sai lầm lớn nhất đời mình.

Bán đi thương hiệu Dạ Lan ông Trịnh Thành Nhơn thừa nhận đây là sai lầm lớn nhất đời mình.

Sau nhiều cuộc đàm phán căng thẳng, Colgate đề nghị ông Nhơn đồng ý bán thương hiệu Dạ Lan và toàn bộ số cổ phần với giá 5 triệu USD. “Điều kiện họ đặt ra là tôi phải rút luôn khỏi ngành trong vòng 5 năm”, ông Nhơn chua xót.

Sau khi hoàn tất thương vụ Colgate chính thức “giết chết” thương hiệu Dạ Lan và đưa Colgate vào thị trường để bắt đầu cho chiến dịch M&A thù địch tại Việt Nam. Đây có thể là thương vụ đầu tiên tại Việt Nam mang tính chất thù địch như vậy.

“Liên doanh với Colgate có thể nói là sai lầm lớn nhất trong đời tôi. Sai lầm này xuất phát từ nhiều thứ, trong đó có sự hoảng sợ của các doanh nghiệp Việt Nam khi đối diện với làn sóng đầu tư nước ngoài và sự thiếu hiểu biết, không lường trước được những thủ thuật khi liên doanh.”, ông Nhơn thừa nhận.

Dạ Lan đã chính thức mất hút trên thị trường sau thương vụ M&A thù địch nhưng bài học rút ra từ đó vẫn đầy tính thời sự.

Lê Trí

Những thương vụ M&A kinh điển của thị trường Việt Nam: Tribeco khi “hoa hậu” chọn nhầm chốn nương thân - Kỳ 2

Câu chuyện M&A của Tribeco là một bài học mà các doanh nghiệp Việt phải trả giá quá đắt khi chọn nhầm đối tác. Điều này cũng giống như một cô hoa hậu lại chọn nhầm chốn nương thân: thay vì chọn một anh chàng thuộc dòng danh gia vọng tộc thì lại trao mình cho một anh “nhà giàu mới nổi” Uni-President. Kết cục dẫn đến thất bại đầy cay đắng khi mất tên trên thương trường và bị đối tác ngoại thâu tóm toàn diện.

Thành Công Group của doanh nhân Nguyễn Anh Tuấn hoàn tất thương vụ thâu tóm Chứng khoán HVS để tấn công vào lĩnh vực tài chính sau khi sở hữu phần lớn cổ phần tại Eximbank

Sau khi sở hữu phần lớn cổ phần tại Eximbank, Thành Công Group vừa công bố mua lại Chứng khoán Hùng Vương (HVS) để mở rộng lĩnh vực tài chính bên cạnh lĩnh vực bất động sản. Thành Công Group tấn công vào các lĩnh vực trọng yếu sau khi quá thành công ở mảng kinh doanh ô tô.

Theo Kinh doanh và Tiêu dùng Link bài gốchttps://kinhdoanhtieudung.thuonggiaonline.vn/doanh-nghiep/nhung-thuong-vu-ma-kinh-dien-cua-thi-truong-viet-nam58-da-lan-ban-minh-cho-colgate-palmolive-va-cai-ket-day-cay-dang-ky-1-160.html

Mới nhất

Vì sao Hiệp hội Bất động sản TPHCM muốn sửa luật để siết chung cư mini, phát triển nhà ở thương mại?

7 Giờ trước

Hiệp hội bất động sản TP.HCM (HoREA) vừa có văn bản kiến nghị sửa Luật Nhà ở, siết quản lý chung cư mini và gỡ nút thắt phát triển nhà ở thương mại.

'Sốt đất' đã bắt đầu hạ nhiệt

8 Giờ trước

Số liệu từ các cơ quan quản lý, hiệp hội cũng như các đơn vị nghiên cứu thị trường cho thấy cơn 'sốt đất' tại nhiều tỉnh, thành phố trên cả nước đã hạ nhiệt. Ngoài yếu tố tăng giảm giá theo chu kỳ của thị trường, giới chuyên gia cho rằng việc hạ sốt cũng có tác động từ chính sách.

Năm 2021, Thế Giới Di Động đặt kế hoạch doanh thu lên 125.000 tỷ đồng, lợi nhuận sau thuế 4.750 tỷ đồng, tiếp tục duy trì chính sách ESOP với CBNV

17/05/2021 lúc 09:54

Thế Giới Di Động (MWG) vừa tổ chức đại hội cổ đông (ĐHCĐ) thường niên thông qua kế hoạch doanh thu, lợi nhuận cũng như chính sách cổ phiếu ưu đãi (ESOP) dành cho cán bộ nhân viên.

Bốc thuốc trị bệnh "chiếm dụng" quỹ bảo trì chung cư

17/05/2021 lúc 08:47

Với hành lang pháp lý mới, Nghị định 30 được kỳ vọng sẽ giải quyết tận gốc tranh chấp giữa chủ đầu tư và cư dân kéo dài suốt thời gian qua.

Sôi động nguồn cung sản phẩm nghỉ dưỡng tại cung đường resort triệu USD Hồ Tràm – Bình Châu

17/05/2021 lúc 08:40

Tính từ đầu năm 2019 đến quý II/2021, thị trường bất động sản Hồ Tràm ra mắt hơn 10 dự án bất động sản với tổng quy mô lên đến hơn 1.172 ha, cung ứng cho thị trường gần 15.00 sản phẩm, bao gồm cả biệt thự nghỉ dưỡng lẫn căn hộ khách sạn (condotel).

Truy tố Nguyễn Việt Hùng, chủ dự án Ocean View Nha Trang tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản

16/05/2021 lúc 08:22

Dự án Ocean View Nha Trang không chỉ lùm xùm vì hàng loạt công trình xây dựng trái phép mà chủ dự án này là giám đốc Công ty TNHH TMDV Thiên Nhân II bị truy tố tội lừa đảo.

Năm 2021: Tài chính Hoàng Huy đặt mục tiêu lợi nhuận ngàn tỷ khi lấn sân đầu tư mạnh mẽ vào lĩnh vực bất động sản, công ty quyết định chi trả cổ tức 20%

16/05/2021 lúc 07:17

Hôm 15/5 CTCP Đầu tư Dịch vụ Tài chính Hoàng Huy (TCH) tổ chức đại hội đồng cổ đông thường niên 2021. Theo đó, công ty công bố sẽ đầu tư mạnh vào lĩnh vực bất động sản với tổng mức đầu tư của các dự án lên đến 20.000 tỷ đồng. Theo đó, kế doanh doanh thu và lợi nhuận cũng đạt ở mức cao lên hơn 1.000 tỷ đồng.

CII lợi nhuận quý I giảm đột biến đến 82,5%, ông lớn Dragon Capital liên tục giảm tỷ lệ sở hữu

15/05/2021 lúc 09:15

Từ ngày 7/4 đến ngày 11/5, Dragon Capital đã bán ra tổng cộng tới 8,4 triệu cổ phiếu CII. Cụ thể, Amersham Industries Limited - quỹ thành viên thuộc Dragon Capital vừa thông báo đã bán ra 1,45 triệu cổ phiếu CTCP Đầu tư Hạ tầng Kỹ thuật TP.HCM (MCK: CII).

TP. HCM phải xong tuyến đường vành đai 2 trong năm 2022 và vành đai 3 phải hoàn thành trong năm 2025

15/05/2021 lúc 08:34

Theo báo Chính phủ, hôm 14/5 tại buổi làm việc với các bộ ngành, địa phương về dự án đường vành đai 3, 4, Phó Thủ tướng Trương Hòa Bình yêu cầu TP HCM phải hoàn thành tuyến đường vành đai 2 trong năm 2022, tuyến đường vành đai 3 phải xong trước 2025 và vành đai 4 hoàn thành càng sớm càng tốt, không kéo dài đến 2030.