0989 012 654 toasoan@businessforum.vn Fanpage Facebook
StarNewCity

Những thương vụ M&A kinh điển của thị trường Việt Nam: Tribeco khi “hoa hậu” chọn nhầm chốn nương thân - Kỳ 2

Câu chuyện M&A của Tribeco là một bài học mà các doanh nghiệp Việt phải trả giá quá đắt khi chọn nhầm đối tác. Điều này cũng giống như một cô hoa hậu lại chọn nhầm chốn nương thân: thay vì chọn một anh chàng thuộc dòng danh gia vọng tộc thì lại trao mình cho một anh “nhà giàu mới nổi” Uni-President. Kết cục dẫn đến thất bại đầy cay đắng khi mất tên trên thương trường và bị đối tác ngoại thâu tóm toàn diện.

Tăng vốn, niêm yết ở Hose, mở rộng kinh doanh, xây dựng thêm 2 nhà máy quy mô lớn

Ngày 16/2/2001 là mốc son của Tribeco khi đơn vị này chuyển mình trở thành Công ty Cổ phần Nước Giải khát Sài Gòn Tribeco. Đến tháng 4 năm này, Tribeco sáp nhập Công ty cổ phần Viết Tân vào Công ty Cổ phần Nước Giải khát Sài Gòn Tribeco, nâng vốn điều lệ của Công ty mới lên 37.403 tỷ đồng.

Đến cuối năm 2001, Tribeco niêm yết giao dịch tại sàn chứng khoán TP.HCM điều này đã giúp tăng vốn điều lệ của Tribeco từ 37.903 tỷ đồng lên 45.483 tỷ đồng.

Về thị phần nước ngọt có ga trong nước, Tribeco chiếm khoảng 15% đến 20%, còn đối với nước không có ga như sữa đậu nành, trà… công ty chiếm khoảng 25%.

Về thị phần nước ngọt có ga trong nước, Tribeco chiếm khoảng 15% đến 20%, còn đối với nước không có ga như sữa đậu nành, trà… công ty chiếm khoảng 25%.

Những năm này đánh dấu sự phát triển vượt bậc của Tribeco mặc cho những thương hiệu giải khát lớn của nước ngoài có mặt tại Việt Nam như Pepsi hay Coca-Cola. Xét về thị phần nước ngọt có ga trong nước, công ty chiếm khoảng 15% đến 20%, còn đối với nước không có ga như sữa đậu nành, trà… Tribeco chiếm khoảng 25%.

Thời gian này, Tribeco luôn kinh doanh hiệu quả. Cổ tức tiền mặt hàng năm duy trì đều đặn ở mức 15% - 18%. Vì điều này, suốt một thời gian dài, cổ phiếu TRI lọt vào “mắt xanh” các quỹ đầu tư tên tuổi như VinaCapital, PXP Vietnam Fund, Citigroup Global Market Ltd...

Năm 2005, Công ty cổ phần bánh kẹo Kinh Đô, đang là thương hiệu bánh kẹo mạnh của thị trường nội địa, tham vọng mở rộng sang nước giải khát đã chọn TRI để đầu tư.

“Kinh Đô muốn lập một công ty nước giải khát mới nhưng sẽ mất rất nhiều thời gian để làm thương hiệu, mở kênh phân phối, quảng bá sản phẩm... TRI là lựa chọn tối ưu nhất cho định hướng của Kinh Đô”, ông Trần Lệ Nguyên, Tổng giám đốc Kinh Đô cho biết.

Ông Trần Lệ Nguyên, Tổng giám đốc Kinh Đô kì vọng thương vụ với Tribeco giúp Kinh Đô mạnh hơn trên thị trường.

Ông Trần Lệ Nguyên, Tổng giám đốc Kinh Đô kì vọng thương vụ với Tribeco giúp Kinh Đô mạnh hơn trên thị trường.

Với hơn 35% cổ phần mua lại từ các quỹ đầu tư nước ngoài, thương hiệu bánh kẹo nổi tiếng nhất thị trường nội địa trở thành cổ đông lớn nhất của Tribeco.

“Đây là quyết định 2 bên cùng có lợi, Tribeco nếu không hợp tác để đẩy mạnh phát triển sẽ sớm bị đối thủ ngoại tranh mất thị trường.”, ông Nguyễn Xuân Luân, Tổng giám đốc Tribeco lúc đó cho biết.

Sau khi có cổ đông lớn là Kinh Đô, trong hai năm 2006 và 2007, Tribeco tiếp tục xây 2 nhà máy lớn là Tribeco Bình Dương vốn điều lệ ban đầu là, 50 nghìn tỷ đồng sau tăng lên là 200 nghìn tỷ đồng. Tiếp sau đó Tribeco vươn ra miền Bắc, với Tribeco Miền Bắc (Hưng Yên) vốn ban đầu 80 nghìn tỷ đồng, với tỷ lệ góp vốn Tribeco 80%, Kinh Đô 20%.

“Thương vụ này sẽ giúp tăng trưởng doanh số của Tribeco ở mức 30% mỗi năm và sau 3 năm là đúng 100%.”, ông Trần Lệ Nguyên kì vọng.

Chọn nhầm “nhà giàu mới nổi” Uni-President và bị thâu tóm toàn diện

Trên đà phát triển, năm 2007, Tribeco quyết định bán thêm 15% cổ phần cho Uni-President. Số tiền có được Tribeco đầu tư xây dựng thêm 2 nhà máy đi vào hoạt động với công suất gần trăm triệu két/năm.

Khi bắt đầu thương vụ này, Kinh Đô đặt rất nhiều niềm tin vào Tribeco. Thậm chí, Kinh Đô còn có ý định mua tới 55% cổ phần Tribeco.

Thế nhưng, chưa đầy 3 năm sau, Uni-President đã nắm giữa 43,6% cổ phần Tribeco. Trong khi đó, Kinh Đô chỉ sở hữu 35% cổ phần của Tribeco, thấp hơn nhiều so với con số 55% như kỳ vọng ban đầu mà Kinh Đô công bố.

Uni-President gia tăng tỷ lệ đủ lớn để chi phối và thâu tóm toàn diện Tribeco.

Uni-President gia tăng tỷ lệ đủ lớn để chi phối và thâu tóm toàn diện Tribeco.

Tuy quy mô sản xuất mở rộng, nhưng kinh doanh lại sụt giảm nghiêm trọng. Doanh số bán ra của Tribeco từ trên 8 triệu két đến trong năm 2007 tụt xuống còn 6 triệu két/năm.

“Tribeco mở rộng thị phần bất thành từ một nước cờ sai lầm của cổ đông lớn: thay vì quảng cáo - lập kênh phân phối - bán hàng, Tribeco lại xác định gây dựng kênh phân phối sau đó mới đẩy mạnh marketing sản phẩm. Thua lỗ lớn trong năm 2008 và khủng hoảng xảy ra khiến Tribeco không dám mạo hiểm thay đổi chiến lược. Hệ thống phân phối lập nửa chừng, không quảng cáo không thể bán được hàng. Tribeco loay hoay với câu chuyện “con gà và quả trứng”.”, một cựu lãnh đạo của Tribeco thừa nhận.

Những sai lầm đó dẫn đến một kết quả tồi tệ. Tính từ quý 4/2008 tới cuối năm 2011, Tribeco lỗ lũy kế tới 300 tỷ đồng, âm vốn chủ sở hữu. Theo thông báo của Tribeco tại đại hội cổ đông 7 tháng đầu năm 2012, Tribeco lỗ tiếp gần 100 tỷ đồng. Lỗ lũy kế đến cuối tháng 7/2012 lên đến 412 tỷ đồng, vốn chủ sở hữu âm 126 tỷ đồng.

"Độ vênh nhau rất lớn giữa doanh nghiệp Việt và quốc tế trong mặt bằng chung của thế giới kinh doanh hiện đại là kết quả của cuộc thâu tóm này”, chuyên gia kinh tế Phạm Chi Lan nói với truyền thông.

Kết quả của Tribeco cho thấy một kịch bản khá giống khi Cogate thâu tóm Dạ Lan. Với “anh nhà giàu mới nổi” Uni-President thì việc chiếm kênh phân phối và hai nhà máy của Tribeco là ưu tiên số một.

“Một trong các chiêu mà công ty nước ngoài thường xuyên sử dụng để hất cẳng đối tác Việt nhằm thâu tóm liên doanh chính là việc “tạo điều kiện” cho liên doanh thua lỗ triền miên. Có nhiều cách khiến doanh nghiệp lỗ, trong đó phổ biến nhất là tăng chi phí qua khuyến mại, tăng lương nhân viên.”, chuyên gia thương hiệu Võ Văn Quang nhận định.

“Trong thương vụ TRI, Kinh Đô chưa phát huy được hết thế mạnh của mình. Vì chỉ nắm 35% cổ phần, thấp hơn so với Uni-President nên Kinh Đô không đủ quyền tác động đến chiến lược kinh doanh của TRI, dẫn đến hoạt động kinh doanh không đi cùng hướng.”, một chuyên gia tư vấn M&A không muốn nêu tên nhận định.

Ông Trần Lệ Nguyên, Tổng giám đốc Kinh Đô cũng thừa nhận một cách chua xót: Chúng tôi đã mất kiểm soát trong vấn đề góp ý về chiến lược cũng như phương thức điều hành doanh nghiệp.

Sau khi những khó khăn xuất hiện, Kido nhanh chóng rút lui khỏi Tribeco và chuyển nhượng cổ phần cho cổ đông lớn còn lại là Uni-President. Ban lãnh đạo công ty được thay đổi toàn diện. Tuy nhiên, sự khác biệt trong cách thức quản lý của "ông chủ" Đài Loan khiến Tribeco không đạt được sự đồng thuận. Điều này khiến những nhân viên giỏi ra đi, hệ thống phân phối không được mở rộng, thị trường ngày càng thu hẹp.

Ngày 24/8/2012, Tribeco đã tổ chức đại hội bất thường để xin ý kiến cổ đông thông qua việc giải thể công ty và chấp nhận bị thâu tóm.

Ngày 24/8/2012, Tribeco đã tổ chức đại hội bất thường để xin ý kiến cổ đông thông qua việc giải thể công ty và chấp nhận bị thâu tóm.

Ngày 24/8/2012, Tribeco đã tổ chức đại hội bất thường để xin ý kiến cổ đông thông qua việc giải thể công ty. Tới đầu tháng 9, mọi hoạt động của Tribeco Sài Gòn do Tribeco Bình Dương tiếp nhận. Như vậy, Tập đoàn Đài Loan hiện nay đang kiểm soát toàn bộ thương hiệu nước giải khát Việt Nam. Uni-President Việt Nam nắm quyền chi phối và sở hữu 100% Tribeco Bình Dương.

Sự biến mất đầy cay đắng của thương hiệu Tribeco khiến một chuyên gia thương hiệu thốt lên bằng một nhận xét đầy cảm thán: Tribeco: Sập đủ bẫy, anh hùng thành 'phế nhân'.

Lê Trí

 

Những thương vụ M&A kinh điển của thị trường Việt Nam: Dạ Lan bán mình cho Colgate Palmolive và cái kết đầy cay đắng - Kỳ 1

Theo báo cáo của AVM Việt Nam, vốn hóa của thị trường M&A toàn cầu trong 6 tháng đầu năm 2020 là 901,7 tỷ USD, thấp hơn 52% so với cùng kỳ năm trước do ảnh hưởng bởi Covid-19. Tuy nhiên, tại Việt Nam giá trị thị trường M&A chỉ giảm đôi chút. Theo đó, tổng giá trị M&A năm 2019 đạt 7,2 tỷ USD, bằng 94,7% so với năm 2018 (số liệu năm 2020 phải đợi đến quý I/2021 mới công bố chính thức). Đây được xem là yếu tố tích cực.

VinaCapital rót 25 triệu USD vào IN Hodings, chủ sở hữu hệ thống Gem Center, White Palace, Gem Center được định giá lên đến 167 triệu USD tương đương khách sạn Metropole Hà Nội

Báo cáo của VinaCapital cho biết quỹ sẽ tiếp tục rót 42 triệu USD vào một hệ thống trung tâm tiệc cưới hội nghị khác với định giá thậm chí còn cao hơn, lên đến 188 triệu USD. Đây là chiến lược đầu tư mạnh của VinaCapital và ngành F&B.

Theo Kinh doanh và Tiêu dùng Link bài gốchttps://kinhdoanhtieudung.thuonggiaonline.vn/doanh-nghiep/nhung-thuong-vu-ma-kinh-dien-cua-thi-truong-viet-nam58-tribeco-khi-hoa-hau-chon-nham-chon-nuong-than-ky-2-172.html

Mới nhất

Vì sao Hiệp hội Bất động sản TPHCM muốn sửa luật để siết chung cư mini, phát triển nhà ở thương mại?

7 Giờ trước

Hiệp hội bất động sản TP.HCM (HoREA) vừa có văn bản kiến nghị sửa Luật Nhà ở, siết quản lý chung cư mini và gỡ nút thắt phát triển nhà ở thương mại.

'Sốt đất' đã bắt đầu hạ nhiệt

8 Giờ trước

Số liệu từ các cơ quan quản lý, hiệp hội cũng như các đơn vị nghiên cứu thị trường cho thấy cơn 'sốt đất' tại nhiều tỉnh, thành phố trên cả nước đã hạ nhiệt. Ngoài yếu tố tăng giảm giá theo chu kỳ của thị trường, giới chuyên gia cho rằng việc hạ sốt cũng có tác động từ chính sách.

Năm 2021, Thế Giới Di Động đặt kế hoạch doanh thu lên 125.000 tỷ đồng, lợi nhuận sau thuế 4.750 tỷ đồng, tiếp tục duy trì chính sách ESOP với CBNV

17/05/2021 lúc 09:54

Thế Giới Di Động (MWG) vừa tổ chức đại hội cổ đông (ĐHCĐ) thường niên thông qua kế hoạch doanh thu, lợi nhuận cũng như chính sách cổ phiếu ưu đãi (ESOP) dành cho cán bộ nhân viên.

Bốc thuốc trị bệnh "chiếm dụng" quỹ bảo trì chung cư

17/05/2021 lúc 08:47

Với hành lang pháp lý mới, Nghị định 30 được kỳ vọng sẽ giải quyết tận gốc tranh chấp giữa chủ đầu tư và cư dân kéo dài suốt thời gian qua.

Sôi động nguồn cung sản phẩm nghỉ dưỡng tại cung đường resort triệu USD Hồ Tràm – Bình Châu

17/05/2021 lúc 08:40

Tính từ đầu năm 2019 đến quý II/2021, thị trường bất động sản Hồ Tràm ra mắt hơn 10 dự án bất động sản với tổng quy mô lên đến hơn 1.172 ha, cung ứng cho thị trường gần 15.00 sản phẩm, bao gồm cả biệt thự nghỉ dưỡng lẫn căn hộ khách sạn (condotel).

Truy tố Nguyễn Việt Hùng, chủ dự án Ocean View Nha Trang tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản

16/05/2021 lúc 08:22

Dự án Ocean View Nha Trang không chỉ lùm xùm vì hàng loạt công trình xây dựng trái phép mà chủ dự án này là giám đốc Công ty TNHH TMDV Thiên Nhân II bị truy tố tội lừa đảo.

Năm 2021: Tài chính Hoàng Huy đặt mục tiêu lợi nhuận ngàn tỷ khi lấn sân đầu tư mạnh mẽ vào lĩnh vực bất động sản, công ty quyết định chi trả cổ tức 20%

16/05/2021 lúc 07:17

Hôm 15/5 CTCP Đầu tư Dịch vụ Tài chính Hoàng Huy (TCH) tổ chức đại hội đồng cổ đông thường niên 2021. Theo đó, công ty công bố sẽ đầu tư mạnh vào lĩnh vực bất động sản với tổng mức đầu tư của các dự án lên đến 20.000 tỷ đồng. Theo đó, kế doanh doanh thu và lợi nhuận cũng đạt ở mức cao lên hơn 1.000 tỷ đồng.

CII lợi nhuận quý I giảm đột biến đến 82,5%, ông lớn Dragon Capital liên tục giảm tỷ lệ sở hữu

15/05/2021 lúc 09:15

Từ ngày 7/4 đến ngày 11/5, Dragon Capital đã bán ra tổng cộng tới 8,4 triệu cổ phiếu CII. Cụ thể, Amersham Industries Limited - quỹ thành viên thuộc Dragon Capital vừa thông báo đã bán ra 1,45 triệu cổ phiếu CTCP Đầu tư Hạ tầng Kỹ thuật TP.HCM (MCK: CII).

TP. HCM phải xong tuyến đường vành đai 2 trong năm 2022 và vành đai 3 phải hoàn thành trong năm 2025

15/05/2021 lúc 08:34

Theo báo Chính phủ, hôm 14/5 tại buổi làm việc với các bộ ngành, địa phương về dự án đường vành đai 3, 4, Phó Thủ tướng Trương Hòa Bình yêu cầu TP HCM phải hoàn thành tuyến đường vành đai 2 trong năm 2022, tuyến đường vành đai 3 phải xong trước 2025 và vành đai 4 hoàn thành càng sớm càng tốt, không kéo dài đến 2030.